[et_pb_section fb_built=”1″ custom_padding_last_edited=”off|desktop” admin_label=”CONTENT” _builder_version=”4.14.6″ background_color=”#232323″ custom_margin=”0px||0px||true|false” custom_padding=”0px||0px||true|false” custom_padding_tablet=”30px|45px|30px|45px|true|true” custom_padding_phone=”30px|30px|30px|30px|true|true” locked=”off” collapsed=”off” global_colors_info=”{}”][et_pb_row _builder_version=”4.14.6″ background_size=”initial” background_position=”top_left” background_repeat=”repeat” width=”100%” custom_margin=”0px||0px||true|false” custom_padding=”0px||0px||true|false” global_colors_info=”{}”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”3.25″ custom_padding=”|||” global_colors_info=”{}” custom_padding__hover=”|||”][et_pb_text admin_label=”CONTENT” _builder_version=”4.14.7″ background_size=”initial” background_position=”top_left” background_repeat=”repeat” text_orientation=”justified” global_colors_info=”{}”]<\/p>\n
\u201cMimariyi ve yap\u0131lar\u0131 hikayeler i\u00e7in bir alan olarak d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. Bu yap\u0131larda ya\u015fayan, bu yap\u0131larda \u00e7al\u0131\u015fan insanlar\u0131n hikayeleri. Yap\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 deneyimleri hayal etmeye ba\u015flayabiliriz.\u00a0 Bundan dolay\u0131 inan\u0131yorum ki mimari; fiziksel varl\u0131\u011f\u0131n, in\u015fa edilmi\u015f \u00e7evrenin alan\u0131n\u0131 a\u015far, daha \u00e7ok ger\u00e7ekte hayat\u0131m\u0131z\u0131 nas\u0131l ya\u015famak istedi\u011fimizle, kendimizin ve di\u011ferlerinin hikayelerini nas\u0131l yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131zla ilgilidir.\u201d1<\/sup>\u00a0Ole Scheeren<\/p>\n Mimarlar\u0131n, yap\u0131lar\u0131n\u0131n hikayelerini kurgularken yapt\u0131klar\u0131 yolculu\u011fu Heidegger, kasabas\u0131ndaki kara ormanda yapt\u0131\u011f\u0131 yolculu\u011fa benzetir. Bizler de proje s\u00fcre\u00e7lerini kendi kara ormanlar\u0131m\u0131zda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z yolculuklarla tamaml\u0131yoruz. Yap\u0131 yapma sanat\u0131n\u0131n tarihsel s\u00fcrecini ve daha \u00f6nce takip edilen yollardaki izleri takip ederek, kimi zaman yol ayr\u0131mlar\u0131na gelip yanl\u0131\u015f ya da do\u011fru yollar\u0131 se\u00e7erek, bazen bir d\u00fczl\u00fc\u011fe ula\u015f\u0131p hangi noktada oldu\u011fumuzu de\u011ferlendirebildi\u011fimiz, bazen de hi\u00e7bir ipucu olmadan, ne d\u00fczenlenmi\u015f bir sistem ne de mant\u0131ksal bir i\u015flem i\u00e7eren bu ormanda yolumuzu bulmaya \u00e7al\u0131\u015farak\u2026<\/p>\n Projenin hikayesi tasar\u0131mc\u0131 g\u00f6z\u00fcnden b\u00f6yleyken insan-yap\u0131 ili\u015fkisi ba\u011flam\u0131nda; \u201c\u0130n\u015fa, insanlar\u0131n kendilerine yer bi\u00e7me \u00e7abalar\u0131n\u0131 zamanla fiziksel bir yap\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmesidir.\u201d der Heidegger ve ekler: \u201cAsl\u0131nda yap\u0131lar insanlar\u0131n u\u011fra\u015f verdi\u011fi \u015feylerin izlerini, maddi d\u00fcnyada hem k\u00fc\u00e7\u00fck hem de b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekte kaydederek her yap\u0131 ustas\u0131 ve bina sakininin \u00f6zg\u00fcn karakterini yans\u0131t\u0131r. B\u00f6ylelikle mimarl\u0131k, insanlar\u0131 d\u00fcnyan\u0131n merkezine yerle\u015ftirmeye yard\u0131m edebilir. Ki\u015filere kendilerini ke\u015ffe \u00e7\u0131kacaklar\u0131 imkanlar sunabilir.\u201d2<\/sup><\/p>\n \u0130nsanlar\u0131 d\u00fcnyan\u0131n merkezine yerle\u015ftirebilen ve kendilerini ke\u015ffe \u00e7\u0131kmalar\u0131na imkan veren bir olgu!<\/p>\n Mimarl\u0131k ge\u00e7mi\u015fte bu minvalde anla\u015f\u0131lsa da, teknolojinin dur durak bilmez y\u00fckseli\u015finin bu anlay\u0131\u015f\u0131n \u00fcst\u00fcn\u00fc \u00f6rtt\u00fc\u011f\u00fc bir ger\u00e7ek. Teknoloji geli\u015fimiyle birlikte g\u00f6rselle\u015ftirilmi\u015f ya da tamamlanm\u0131\u015f yap\u0131lar\u0131-mekanlar\u0131 tek veya en fazla iki foto\u011fraf\u0131 (\u00e7o\u011fu dijital programlarla de\u011fi\u015ftirilmi\u015f olarak) ile izliyor, hat\u0131rl\u0131yor, hayatlar\u0131m\u0131z\u0131n bir par\u00e7as\u0131 haline getiriyoruz. Anlat\u0131lan hikayeler de bir yolculu\u011fun de\u011fil, bu k\u00fcresel anlat\u0131n\u0131n par\u00e7as\u0131 haline geliyor. Yap\u0131, simgesel bir \u201ck\u00fclt\u00fcrel\u201d nitelik kazan\u0131yor.<\/p>\n Ole Scheeren\u2018in \u201cHarika Mimari Neden Hikaye Anlatmal\u0131\u201d3<\/sup>\u00a0adl\u0131 TED konu\u015fmas\u0131nda \u00fczerinde durdu\u011fu gibi \u00c7in\u2019deki CCTV yap\u0131s\u0131n\u0131n, \u00fclkede yay\u0131nlanan bir dergi kapa\u011f\u0131nda Karl Lagerfeld ve Lenny Kravitz\u2019in de aralar\u0131nda bulundu\u011fu bir\u00e7ok \u00fcnl\u00fcyle birlikte, \u201ck\u00fclt\u00fcrel bir karakter\u201d olarak sunuldu\u011fu kolaj, bu alg\u0131 anlat\u0131s\u0131nda gelinen noktay\u0131 g\u00f6steriyor: Dergi kapa\u011f\u0131nda, yap\u0131n\u0131n simgeselli\u011finin k\u00fcresel ekonomi ile m\u00fcthi\u015f koalisyonu yer al\u0131yor!<\/p>\n Hepimizin a\u015fina oldu\u011fu, Scheeren\u2019in OMA ile birlikte tasarlad\u0131\u011f\u0131 CCTV yap\u0131s\u0131, derin konsolunun kar\u015f\u0131s\u0131ndan \u00e7ekilmi\u015f olan foto\u011fraf karesi ve ill\u00fcstrasyonlar\u0131yla akl\u0131m\u0131za kaz\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Peki, nas\u0131l bir kentsel d\u00fczen i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 ya da arka cephesinin nas\u0131l g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc konusunda ka\u00e7 ki\u015fi bilgi sahibi?<\/p>\n K\u00fclt\u00fcrel karakterinden bahsedilebilecek bir di\u011fer yap\u0131 ise Gehry\u2019nin tasarlad\u0131\u011f\u0131 Bilbao\u2019daki Guggenheim M\u00fczesi. Bir yap\u0131, i\u00e7inde bulundu\u011fu kenti d\u00fcnyan\u0131n sanat haritas\u0131na ekledi. M\u00fczenin tamamlanmas\u0131yla birlikte Bilbao\u2019ya gelen turist say\u0131s\u0131 ilk y\u0131lda %700 artm\u0131\u015ft\u0131 ve hala artmaya devam ediyor; ayr\u0131ca Bilbao Belediye Ba\u015fkan\u0131 I\u00f1aki Azkuna, 2012 y\u0131l\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n en iyi belediye ba\u015fkan\u0131 se\u00e7ildi. Bu k\u00fcresel ekonominin mimari yap\u0131lar\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc fark ederek \u201cikon\u201d yap\u0131, \u201cstar\u201d mimar betimlemeleriyle ara\u00e7salla\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n en iyi \u00f6rneklerinden biri.<\/p>\n Bunlar gibi literat\u00fcre ge\u00e7irdi\u011fimiz g\u00fcncel yap\u0131lar\u0131, fiziksel niteliklerini geri plana atarak, tek bir foto\u011fraf\u0131 ile tan\u0131yor ya da internet \u00fczerinden, \u00fc\u00e7 boyutlu \u00e7evresiyle birlikte sanal olarak izliyoruz. Bu anlat\u0131yla 2000\u2019li y\u0131llar\u0131n ilk yirmi y\u0131l\u0131n\u0131 tamamlamak \u00fczereyiz. Peki, bundan sonraki s\u00fcre\u00e7te biz mimarlar nas\u0131l bir beklenti ile kar\u015f\u0131la\u015facak?<\/p>\n Yap\u0131lar birer ikon haline gelip k\u00fcresel ekonominin olu\u015fturdu\u011fu genel e\u011filimleri y\u00f6nlendirirken bizlerin de k\u00fcresel ekonominin belirledi\u011fi be\u011fenileri, yolculuklar\u0131m\u0131zdaki var\u0131\u015f noktalar\u0131n\u0131, d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcm\u00fczle ilgili kararlar\u0131, bizlere zaman tasarrufu sa\u011flayan kokteyl haplar olarak sundu\u011fu ya\u015fam tarzlar\u0131ndan birini se\u00e7memiz gerekiyor. Mimarlar da, kendilerinden beklenilen tarzda yap\u0131lar tasarlamal\u0131; insanlar, onlardan oturmalar\u0131 beklenilen konutlarda oturmal\u0131, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 gereken mekanlarda \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131lar.<\/p>\n Peki, biz nas\u0131l ve nerelerde ya\u015famak istiyoruz sahiden? Nas\u0131l mekanlarda karakterimizin izini s\u00fcrebiliyoruz? Bizim hikayemiz nerede ba\u015flad\u0131 ve nas\u0131l devam ediyor? Tasar\u0131mc\u0131n\u0131n ya\u015fam\u0131 iyile\u015ftirme rol\u00fc \u00fczerine yo\u011funla\u015f\u0131p, \u201cya\u015fam d\u00fczenleme\u201d veya \u201cya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fcnyay\u0131 d\u00fczenleme\u201d rol\u00fcn\u00fc hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u201cmimari\u201d farkl\u0131 bir anlam kazan\u0131yor. Hayatlar\u0131m\u0131z\u0131n birden olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, asl\u0131nda onu bizim \u00fcretti\u011fimizi de hat\u0131rlat\u0131yor. Hayat, pozitif olarak ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z, kabul etti\u011fimiz, s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz de\u011fil, \u00fcretti\u011fimiz ve geli\u015ftirdi\u011fimiz bir olgu ve bunun i\u00e7in t\u00fcm kapasitemizi kullan\u0131yoruz.<\/p>\n Bulundu\u011fumuz noktada k\u00fcresellik ve getirilerini yads\u0131madan takip ederek tarihsel s\u00fcre\u00e7teki konumumuzu tespit etmek durumunday\u0131z. Medyada, cadde panolar\u0131nda, \u00fc\u00e7 boyutlu dev yap\u0131 \u00fczeri panellerde, hatta sinema tuvaletlerinde bile bizi yakalayan ya\u015fam tarz\u0131 kodlar\u0131ndan, logo d\u00fcnyas\u0131ndan sadece (arta kalan) do\u011fadayken uzak kalabilsek de tarih i\u00e7indeki konumumuzu belirleyebilmeli ve bunun i\u00e7in kuramsal stratejiler geli\u015ftirmeliyiz. Daha \u00f6nce Carlo Scarpa, Peter Zumthor veya Mimar Sinan\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 gibi zaman\u0131n yap\u0131 ve malzeme teknolojisi s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 zorlayarak, do\u011fay\u0131 hissederek ve hatta ta\u00e7land\u0131rarak, yeni ya\u015fam hikayeleri ve mekan deneyimleri kurgulayarak zaman\u0131n ve k\u00fcresel ekonomi etkisinin \u00f6tesinde eserler b\u0131rakma ihtimalleri \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n Do\u011fru tespit yapabilmek i\u00e7in kendi kara ormanlar\u0131m\u0131zdaki yollarda durup, hangi y\u00f6ne do\u011fru gidece\u011fimizi tekrar d\u00fc\u015f\u00fcnmeliyiz. Yarg\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 bir kenara b\u0131rakarak cevaplar\u0131n\u0131 bilmedi\u011fimiz sorular\u0131 sorabilmeliyiz. Yeni hikayeler yazabilmeli, tasar\u0131mc\u0131n\u0131n ya\u015fam\u0131 iyile\u015ftirme rol\u00fc \u00fczerine yo\u011funla\u015fmal\u0131y\u0131z. Bu \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc tespitleri yapabilmek, i\u015fimizi ve \u00fcrettiklerimizi daha do\u011fru alg\u0131layabilmemize ve \u00fcretece\u011fimiz i\u015fleri geli\u015ftirebilmemize imkan verecektir.<\/p>\n Filiz C\u0130NG\u0130<\/em><\/p>\n NOTLAR<\/strong><\/p>\n